صفت رياء ؛ و كسى كه قصد نمايد دنيا را ، مكنت مىدهد او را از صفت عجب ؛ و كسى كه اطمينان بهم رساند در ميل دنيا ، سوار مىكند او را بر صفت غفلت ؛ و كسى كه به اعجاب اندازد او را متاع دنيا ، مفتون و فريفته مىكند او را و باقى نمىماند از براى او ؛ و كسى كه جمع نمايد دنيا را و بخل كند در بذل آن ، برمىگرداند دنيا او را به سوى مستقرّ دنيا ؛ و آن آتش است . تحقيق تفصيلى بدان به درستى كه پس از آنكه حضرت امام ص ذكر فرمود اكثر صفات ذميمه و اخلاق رديّهء سيّئهء مهلكه و امراض مزمنهء مبرمهء « 1 » نفسانيّه را - كه تماما اغصان قويّهء شجرهء زقّوم محبّت دنيا مىباشند ، و شعب و شقوق « 2 » و مقتضيات و ثمرات اويند در نفس انسان - ، پس از آن ، ذكر فرمود حقيقت دنياى مذمومهء ملعونه را به جميع اوصاف ذاتيّهء جبلّيّهء آن كه محبّت با آن ، موجب و مورث اوصاف مذكوره است در انسان ، تا آنكه عاقل لبيب مؤمن ، عارف شود به حقيقت دنياى دنيّهء فانيه و اوصاف رذيلهء مهلكهء آن و ثمرات محبّت با آن ، و بداند كه محبّت چنين محبوبى قبيح و خبيث ، محبّ خود را بتدريج ، ممثّل به صورت خود نمايد ، و برگرداند او را به مستقرّ خود كه دار عذاب و آتش و هوان و خوارى است ، كه : « المرء محشور مع من احبّ » « 3 » ؛ يعنى مرد ، محشور است با آنكه او را

--> ( 1 ) - محكم و استوار ( 2 ) - جمع شقّ ، به معنى نيمه‌اى از هر چيز ؛ و در زبان فارسى ، به معنى شعبه و شاخه استعمال مىشود . ( 3 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 91 سطر 15 و صفحهء 493 سطر 1 رجوع شود : ( المرء مع من احبّ ) : « المحاسن » 1 : 263 ، « الكافى » 2 : كتاب الايمان و الكفر : باب الحبّ فى اللّه و البغض فى اللّه : حديث 11 ، « الأمالى للصّدوق » : مجلس سى و چهارم : 252 ، « علل الشّرائع » 1 : 143 و 168 ، « مصادقة الاخوان » : 50 ، « الجعفريّات » : 249 ، « الأمالى للطّوسىّ » : 621 و 633 ، « الأمالى للمفيد » : 152 ، « روضة الواعظين » 1 : 269 ، -